Yenilikler Üzerine

Yaşayan varlıklar, nasıl ki yeni doğduklarında kötü biçimdedirler, zamanın doğumu olan yeniliklerin tümü de ilk başta böyledir. Kendi soyunu şereflendirilenler, nasıl ki devam ettirenlerden daha kıymetli görülürlerse, ilk emsaller de (şayet iyi şeylerse) nadiren taklitle oluşmuşlardır. Ne de olsa, kötü olan şeyler insan doğasına aykırı da olsa, süreklilikte yetkin olan doğal bir akışa sahipken, iyi olanlar öncüllükte yetkin; fakat yapay akışlardır. Her ilacın bir yenilik olduğu ortadadır ve yeni tedavileri uygulamayan bir kimse başına yeni fenalıkların gelmesini beklemelidir, çünkü asıl yenilikçi olan zaman birtakım şeyleri olumsuz yönde değişitirirse ve eğer akıl ve fikir bunları olumlu yönde değiştiremezse, bunun sonucu ne olur?

Şu bir gerçektir ki, gelenekler tarafından oturtulmuş olan şeyler, iyi olmasalar da en azından uyumlu ve uzun zamandır ahenk içinde olan, birbirine ayak uydurmuş şeylerdir. Buna karşın yeni şeyler sağladıkları faydaya rağmen, uyumsuzlukları yüzünden, o kadar da ahenkli bir parça teşkil etmezler. Üstelik, bunlar, yabancılar gibidir: daha çok sevilir; fakat daha az tercih edilirler.

Geleneğin inatçı bir tavırla muhafaza edilmesinin bir yenilik kadar çalkantılı olması ve geçmiş zamanların aşırı hayranlıkla dile getirilip yeni olanın küçümsenmesi, zaman sabit duruyor ve hızla akıp gidiyor olmasaydı, doğru olabilirdi. Dolayısıyla bir kimse yenilikçi bir adım atarken zamanın kendi teşkil ettiği örneği takip etmeli, bu sayede aynı onun gibi, sessizce, algılanması güç bir ivmeyle fakat büyük adımlarla yenilik getirmelidir. Diğer türlü, yeni olan hesapta olmayacağından, bir şeyi düzeltirken diğerini bozarsa yardım gören bunu bir talih sayarken ve zamana müteşekkir olurken; bundan yaralanan bunu bir talihsizlik olarak algılar ve kaşifi suçlar. Bu sebepten, şayet gereksiniminin aciliyeti yoksa ya da sağlayacağı fayda bariz değilse, devletler üzerinde deneyler yapılmaması iyi olacaktır. Ayrıca, değişimin yapılan düzeltmeden ileri geliyor olmasına ve istenilen değişimin düzeltiyormuş gibi görünmemesine dikkat edilmelidir. Son olaraksa, yenilik reddedilmese de, ona şüpheli yaklaşılmalıdır. Kitap’ta da dendiği üzere, “Geçmişte izlenen yok gözetilerek, etrafımız incelenerek ve doğru ve düzgün olan keşfedilerek yola çıkılması gerekir.” (Yeremya, 6:16)

Çeviri: Kübra Yeni

Yazarı: Francis Bacon

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir